متن زير اقتباسی از زندگينامه پروفسور محمد خشنودی است که بنا به درخواست بنياد ايرانشناسی، دفنر جذب نخبگان توسط خود ايشان در بهار 1382 تکميل شده است. همچنين تعدادی اطلاعات علمی مربوط به بعد از سال 1382 از ماخذ علمی(C.V ) ايشان به آن اضافه گرديده است.
خلاصه:
دکتر محمد خشنودی در مهر ماه سال 1327 در بندرعباس به دنيا آمد . ايشان دارای دکتری رشته مهندسی شيمی گرايش احتراق از امپريال کالج دانشگاه لندن ، انگلستان در سال 1357 و عضو هيئت علمی و استاد مهندسی شيمی دانشکده مهندسی دانشگاه سيستان و بلوچستان بودند . ايشان رياست اداره برنامه ريزی آموزشی ، نظارت و ارزيابی دانشگاه سيستان و بلوچستان از سال 1377 تا زمان وفات 1386 را بر عهده داشتند.
والدين و انساب: پدر ايشان ، مرحوم عبدالرزاق خشنودی متولد سال 1284 در روستای عماده از توابع لارستان فارس و مادر محترمشان، خانم حوا قضاوتی فرزند عبدالمجيد متولد 1300 در روستای کرمستج از توابع لارستان فارس می باشد . شغل پدر ، پزشکيار وزارت بهداری بود . ايشان دارای دو برادر به نامهای عبدالمجيدخشنودی ( مربی رياضی دانشگاه پيام نور مرکز بندر عباس )، عبدالغفار خشنودی (مهندس شيمی در سازمان آب منطقهای هرمزگان) و دو خواهر به نامهای حوران (خانه دار ) و فاطمه خشنودی ( کارشناس آموزشی دانشگاه پيام نور مرکز بندر عباس ) می باشند.
همسر و فرزندان:
همسر ايشان خانم فريده بدری ، فرزند مرحوم محمد بدری از تجار سرشناش و از شخصيتهای فرهنگی استان هرمزگان و دو دختر ايشان به نامهای مريم خشنودی (کارشناسارشد ميکروبيولوژی از دانشگاه تهران) و مينا خشنودی (دانشجوی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان) میباشند.
خاطرات کودکي: دوران کودکی پروفسورر خشنودی در شهرستان های بندر عباس ، بندر لنگه و جاسک سپری شد . وی از دوران تحصيل در مکتب خانه واقع در جاسک خاطرات زيادی را به ياد میآورده است.
اوضاع اجتماعي و شرايط اجتماعی زندگي: ايشان در خانواده ای معمولی با شرايط مالی متوسط و مسلمان با مذهب شافعی بزرگ شد.
تحصيلات رسمي و حرفه اي: پروفسور خشنودی بعد از تحصيل در مکتب خانه، مقطع ابتدايی را در دبستانهای شهرستانهای جاسک و بندر عباس گذراند و متوسطه را در دبيرستان ابن سينا بندر عباس سپری و سال آخر رشته رياضی را در دبيرستان کيهان نو تهران به پايان برد. ايشان چندين سال در مقطع ابتدايی و متوسطه شاگرد اول بودهاند.
تحصيلات دانشگاهی و مدارج علمی و همکاری با دانشگاه ها:
ايشان در سال 1350 ليسانس مهندسی گاز را از دانشکده نفت آبادان با رتبه ممتاز گرفتند و در سال 1352 شمسی (1374 ميلادی) کارشناسی ارشد مهندسی شيمی با تخصص ايمنی صنعتی از امپريال کالج دانشگاه لندن، انگلستان و در سال 1357 (1978 ميلادی) دکتری مهندسی شيمی با تخصص احتراق از امپريال کالج دانشگاه لندن ، انگلستان دريافت نمودند. ايشان از معدود استادان برجسته کشور بود که دارای تخصص احتراق بودند.
در سال 1357 به ايران بازگشت و کار خود را در يکی از استانهای محروم کشور، استان سيستان و بلوچستان به لحاظ علاقه و احساس دينی که به منطقه محروم جنوب و جنوب شرق داشتند با مرتبه استادياری آغاز کردند. در سال 1364 به مرتبه دانشياری و در سال 1376 به درجه استاد تمام مهندسی شيمی نائل شدند.
پروفسور خشنودی در دورههای کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری در دانشگاه سيستان و بلوچستان به تدريس و تحقيق مشغول بود. ايشان همچنين به صورت استاد مهمان در دانشگاههای صنعتی شريف ، دانشگاه صنعت و نفت ، دانشگاه تکنولوژی مالزيا ( UTM - به مدت چهار سال 74-1371)، دانشگاه شهيد باهنر کرمان و دانشگاه دريانوردی و علوم دريايی چابهار سابقه تدريس طولانی داشتند . عناوين دروس ارائه شده ايشان به شرح زير بود: مهندسي شيمي ، مكانيك ، انتقال حرارت ، ترموديناميك ، احتراق ، مهندسي محيط زيست ، نيروگاه .
سمت ها و مشاغل مورد تصدي:
مدير گروه مهندسی شيمی دانشگاه سيستان و بلوچستان(1359-1358)، معاون آموزشی دانشگاه سيستان و بلوچستان (64-1362)، رئيس دانشکده مهندسی شهيد نيکبخت دانشگاه سيستان و بلوچستان (71-1366) ، رئيس اداره برنامه ريزی آموزشی ،نظارت و ارزيابی دانشگاه سيستان و بلوچستان (86-1377)، مهندسی فرايند شرکت ملی گاز ايران ، پالايشگاه گاز بيد بلند آغاجری (53-1350) ، مشاور و کارشناس امور انرژی منطقه آزاد قشم (از سال 1370) ، مشاور طرح GTL شرکت ملی صنايع پتروشيمی ايران ، شرکت پتروشيمی پرديس (83-1380)، عضو کميته مهندسی شيمی و کميته مهندسی صنايع، شورای برنامهريزی (1371-1369).
مراکزي که ايشان از بانيان آن به شمار مي آيد: همکاری با شهيد ولی الله نيکبخت ، استاد مهندسی برق دانشگاه سيستان و بلوچستان برای تاسيس جهاد سازندگی استان ( 1358) ، همکاری در تاسيس مرکز گسترش خدمات توليدی و عمران در استان سيستان و بلوجستان ( 1359) ، همکاری در تاسيس شاخه طرح و بررسی بانک استان سيستان و بلوچستان (1359)، همکاری در تاسيس شاخه طرح و بررسی بانک استان سيستان و بلوچستان و مديريت آن(62-1359) .
مهمترين دستاوردهای علمی:
C.V ، کتابها ، مقالات و شرح فعاليتهای علمی و پژوهشی ايشان منتشر شده است.
خلاصه: پروفسور محمد خشنودی مولف 11 کتاب در زمينههای شعله و احتراق ، ترمودينانيک مهندسی ، اصول و کاربرد حرارت ، درک ترموديناميک مهندسی ، هوش مصنوعی ، مسايل کاربردی فيزيک و کتاب مهندسی شيمی و... بودند.
همچنين مولف 11 درسنامه جهت تدريس در دانشگاه تقريبا" با همان عنوان ذکر شده هستند. ايشان 116 مقاله علمی را در نشريات و کنفرانسهای داخلی و بينالمللی منتشر و ارائه نمودهاند. همچنين استاد راهنمای 37 پاياننامه دوره کارشناسی ارشد و 7 پايان نامه دوره دکتری بودند.
از ديگر فعاليتهای علمی ايشان ، برگزاری 22 کارگاه آموزشی و سخنرانی علمی و تخصصی و داوری ممتحن 32 پاياننامه کارشناسی ارشد و دکتری در دانشگاههای مختلف ايران و کشور مالزيا است. ايشان در مجموع 160 اثر علمی و تخصصی ، شامل کتب و مقالات به زبانهای فارسی و انگليسی چاپ و منتشر نمودند.
زندهياد پروفسور خشنودی علاوه بر انتشار مقالات و کتب مختلف ، لوح تقدير و جوايز و هدايای بسيار نيز دريافت کردند، که از آن جمله میتوان به : بورس اسو (ESSO ) برای دوره دکتری از دانشگاه لندن ، بورس سازمان توليد برق انگلستان در دانشگاه لندن ، بورس پژوهشی بنياد بين المللی ماتسومای توکيو ژاپن ، نشان و عنوان از بنياد بين المللی ماتسومای توکيو ، پژوهش ممتاز دانشکده مهندسی دانشگاه توکيو ژاپن (در سال 1365 )، جايزه و لوح تقدير استاد نمونه دانشگاههای ايران ، وزارت علوم تحقيقات و فناوری (1378)، جايزه و لوح تقدير کتاب سال جمهوری اسلامی ايران( 1369 ، شعله و احتراق) و جايزه و لوح تقدير فرزانگان سيستان و بلوچستان ، سازمان صدا و سيمای جمهوری اسلامی ايران (1383) و ... را نام برد.
عضويت: ايشان در انجمنها و مجلات علمی بسياری عضويت داشتهاند. از جمله : عضو هيئت تحريريه مجله بين المللی مهندسی شيمی( انگليسی- IJE ) ، عضو هيئت مديره انجمن مهندسين شيمی ايران و عضو هيئت تحريريه مجله مهندسی شيمی ايران (فارسی و انگليسی -IJCE ) ، عضو هيئت مديره انجمن احتراق ايران ، عضو انجمن مهندسی شيمی آمريکا (AIChE )، عضو بنياد بين المللی ماتسومای (Fellow Matsumae Int. Foundation ) ژاپن ، عضو انجمن احتراق آمريکا ( The Combustion Institute ) و عضو هيئت مميزه مرکزی وزارت علوم ، تحقيقات و فناوری ايران بودند.
مهمترين معلمان ، دبيران ، اساتيد و همکاران:
صرف نظر از مکتبخانه، مرحوم مسقطی نخستين معلم ايشان بودهاند.
آموزگاران دبستان : آقايان هنرمند ،کريمی ايسيني و خانم زارع زاده .
دبيران دبيرستان : آقايان علی وثوقي دبير زبان انگليسی ، رمضانپور دبير جبر و صديق دبير فيزيک.
استادان در دانشکده نفت آبادان : دکتر پرويز پايدار ، دکتر کرمی ، مهندس راژدان بابائيان ، دکتر قلی امير بيات ، دکتر پرويز شهرياری .
امپريال کالج دانشگاه لندن : استاد برجسته احتراق امپريال و استاد راهنمای ايشان، جناب آقای پروفسور وينبرگ (ايشان بازنشسته و در قيد حيات هستند)
استاد راهنمای دوره فرصت مطالعاتی در دانشگاه توکيو ،ژاپن : آقای پروفسور تادو تاکنو (در سال1365 ) .
هم دوره اي ها و همکاران: شهيد محمد جواد تندگويان (وزير سابق نفت در کابينه شهيد رجائی )، دکتر مجتبی محزون (استاد مکانيک دانشگاه صنعت نفت آبادان )، دکتر حسين گلشن ( استاد دانشگاه صنعت نفت )، مهندس سيد حسن سادات (معاون وزير نفت و مدير برنامه ريزی پتروشيمی) ، مهندس داوود يزديان و دکتر همايون بهزاد اسيری ... .
شاگردان: برخی از شاگردان ايشان عبارتند از: دکتر فرهاد شاكري ، دکتر عبدالرضا صميمي ، دکتر محمد خرم ، دکتر کاووس فلامكي ، دکتر مهراب مهرور، مهندس آتش دهقان و مهندس آذر گشتاسبي و بسياري از اساتيد فعلی و مهندسان شيمي و مكانيك که در صنايع نفت و گاز پتروشيمي وکارخانجات و صنايع و سازمانها و موسسات مختلف دارای مسئوليتهايی در سطوح مختلف و مشغول به خدمت هستند.
خاطرات و وقايع تحصيل: پروفسور خشنودی چندين سال در مقطع ابتدايی و متوسطه شاگرد اول بوده ، بطوری که معدل ديپلمشان در دبيرستان 56/18 بوده است. همچنين در دورههای ليسانس مهندسی ،کارشناسی ارشد و دکتری همواره رتبه ممتاز را کسب کردند. وی از ملاقات با استاد محمد تقی جعفری و دکتر علی شريعتی خاطرات خوبی به ياد داشت و در سال 1356 در تشيع جنازه دکتر علی شريعتی شرکت داشتند. ايشان عضو انجمن اسلامی دانشجويان دانشکده نفت آبادان از سال 1346-1350 بود.
آرا و گرايشهاي خاص: پروفسور خشنودی به مسائل زيست محيطي در صنايع کشور و تشويق به کاربرد انرژهاي نو و تجديد پذير و به پيشگيري از نشر گازهاي گلخانهاي تاکيد داشتند.
ساير فعاليتها و برنامه هاي روزمره:
استاد در کنار تدريس و مطالعه متون تخصصي خود به مطالعه کتب تاريخی ، آثار ادبی پيش از انقلاب و گويشهای کهن پارسی، تاريخ و فلسفه علوم نظری و کاربردی و نظريات فلسفی قديم و مدرن نيز علاقه زيادي داشتند. به گونهای که در گزينش کتابها بیطرف بودند و با ميل وافر به مطالعه میپرداختند
ويژگیها و خصوصيات عمومی: ايشان بسيار آرام ، با وقار و بزرگمنش بودند. نسبت به مادر و پدر احترامی فوقالعاده داشت و به خانواده اهميت بسيار میداد. بلندنظر بود و نسبت به اطرافيان دست ودلباز. به ماديات زندگی اهميت نمیداد. در کارهای خيريه مخصوصا" در دو استان سيستان و بلوچستان و هرمزگان پيشقدم بود. قرآن میخواند ، نماز به جماعت را دوست میداشت. به زبان عربی آشنا بود. پروفسور محمد خشنودی عليرغم اينکه برحسب تخصص با فيزيک ، سوخت و احتراق ، مکانيک و ترموديناميک سروکار داشت ، اما به متافيزيک نيز عميقا" اعتقاد داشت و شخصی مومن و متقی بود. دوبار به همراه همسر به سفر حج مشرف شد. يک بار حج تمتع و يک مرتبه حج عمره. نسبت به دوستان و آشنايان با مهربانی و احترام برخورد میکرد. خوشخلق و با اخلاق بود. برای دانشجويانش همانند پدری مهربان بود. استاد و راهنما و مشوق و مشاورو ياور دانشجويان بود.
سرانجام کار: پروفسور محمد خشنودی ، در ظهر روز سهشنبه، 9 بهمن ماه سال 1386 در مجتمع مس سرچشمه کرمان که با آنها همکاری علمی چندين سال داشت، جهان فانی را وداع گفت و به ديدار معبود شتافت. روحش شاد و يادش گرامی باد.
|